Op vrijdag 20 maart was het zover. Twaalf scholierenteams uit heel Nederland zagen hun CanSat de lucht ingaan met een echte raket. De lanceerdag vormde het hoogtepunt van de ESERO CanSat Competitie, georganiseerd door de Netherlands Space Agency.
In september 2025 meldden ruim 140 scholieren van havo en vwo zich aan in 29 verschillende teams. Elk team bedacht, ontwikkelde, bouwde en testte een eigen CanSat met een unieke missie. Net als in de echte ruimtevaart schreven zij progress reports om de voortgang te documenteren.
In februari bezochten de teams een testdag bij de TU Delft. Ondersteund door de studievereniging Delft Aerospace Rocket Engineering (DARE) konden ze het ontwerp van hun CanSat verder perfectioneren. Een vakkundige jury selecteerde daarna de twaalf beste en meest kansrijke missies. Deze werden gelanceerd met twee amateurraketten van DARE naar één kilometer hoogte.
Precisielanding
Dobril Milchev is een van de deelnemers. Hij is zestien jaar jong en 5 vwo-er aan het Kaj Munk College in Hoofddorp. Samen met zijn team Dutchman Dynamics bouwde hij een dronesatelliet die moest landen binnen drie meter van een vooraf vastgestelde landingsplaats. Maandenlang werkte zijn team aan de techniek en programmatuur die nodig is om zo’n missie uit te voeren.
‘CanSat is veel professioneler dan andere schoolprojecten waar we aan hebben meegedaan’, zegt Milchev. ‘We leerden over robotica, programmeren, sensoren, elektronica, financiën en we moesten ook aan communicatie doen. Daarom hebben we een eigen website en vertelden we over onze missie op de open dag van de school.’ Milchev is zelf vooral geïnteresseerd in computertechniek. ‘Tijdens de CanSat competitie heb ik ontdekt dat je hier ook aan kunt werken in de ruimtevaart.’
Maandenlange missie
Natuurkundedocent René van Helden van KSG De Breul in Zeist is ook enthousiast. Zijn school schreef zich met twee teams in voor de competitie. Out of Orbit strandde in de laatste selectieronde, Space Evaders nam deel aan de lanceerdag. Beide teams werkten maandenlang op donderdagmiddagen na schooltijd aan hun kleine satellietmissie.
‘Onze deelname aan deze competitie betaalt zich terug in de lessen’, constateert Van Helden. ‘Ik zie dat scholieren van de CanSat teams meer gemotiveerd in de klas zitten. Dat heeft een positieve uitwerking op de andere scholieren, mij als docent, onze instructeurs en de algemene sfeer rond het vak natuurkunde.’
Meer dan een project
Bovengemiddelde motivatie en enthousiasme voor wetenschap en techniek, dat is waar de CanSat Competitie op draait, weet ook Marjan van Meerloo, senior beleidsmedewerker bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Bij de vorige editie was Van Meerloo als jurylid betrokken. Toen drukte ze op de knop die de CanSats lanceerde. ‘Ik voelde de spanning. Want tijdens die ene lanceerdag moet álles bij elkaar komen: techniek, innovatie, creativiteit, doorzettingsvermogen. CanSat is veel meer dan een project of een profielwerkstuk. Het is een unieke ervaring die je nooit meer vergeet.’
Na de lanceerdag schrijven de deelnemende teams een eindverslag. Op basis van deze verslagen kiest een vakjury de winnaar van de CanSat Competitie 2026. De winnaar wordt bekendgemaakt tijdens de CanSat finaledag op 16 april bij Space Expo in Noordwijk.